Opracowania wierszy


Wspomniałem już wyżej o pewnym wpływie, jaki wiersz Dla ubogich wywarł albo mógł wywrzeć na polskiej liryce społecznej XIX w. Otóż chodzi mi tutaj o nie nowe bynajmniej, ale bardzo plastyczne skontrastowanie przez Wiktora Hugo dwóch malowniczych obrazów: sali balowej czy też biesiadnej podczas hucznej a wesołej zabawy oraz nędzy wielkiego miasta, uosobionej w postaci trawionego głodem nędzarza, który przygląda się owej zabawie przez okno. Otóż ten właśnie oparty na ostro zarysowanych kontrastach motyw poetycki stał się wtedy jednym z ulubionych chwytów liryków polskich, którzy czy to w identycznej formie, czy też z pewnymi odmianami sytuacyjnymi (np. zamiast okna — wystawa sklepowa) poczęli go coraz częściej stosować we własnych utworach, starając się w ten sposób wywołać większe wrażenie wśród czytelników oraz pogłębiając i uplastyczniając przedstawianą przez siebie nędzę proletariatu, a nawet o trzy odezwy poznańskiego Komitetu Narodowego z r. 1848, na których figuruje podpis poety (a więc można mniemać, że był ich współautorem).