Opracowania wierszy


Pisma samego Berwińskiego zostały poprzedzone obszernym (68 stronic petitu), monograficznie potraktowanym wstępem edytorki, która — opierając się na własnych badaniach źródłowych — nakreśliła krótki życiorys poety, omówiła jego stosunek do ówczesnej problematyki literackiej i społeczno-politycznej oraz poddała gruntownej analizie kilkanaście jego utworów. Ważne te wywody, osadzone we właściwym kontekście historycznym, uzupełniła ponadto szczegółowym omówieniem kilku podstawowych zagadnień ówczesnej literatury krajowej (ludowość, słowianofilstwo, realizm, epigonizm) oraz ówczesnej myśli społecznej (rewolucyjny demokratyzm), co z kolei pozwoliło jej na dokładniejszą i pełniejszą niż kiedykolwiek przedtem charakterystykę twórczości Berwińskiego oraz na stwierdzenie, że jest on „jednym z najwybitniejszych literackich reprezentantów obozu rewolucyjnej demokracji w Polsce", a także, iż „jego trudna droga twórcza(...) odzwierciedla wszystkie charakterystyczne dla literatury krajowej okresu międzypowstaniowego etapy rozwoju ideowego i artystycznego w postępowym nurcie poezji polskiej".