Opracowania wierszy
Dodajmy jeszcze, że owo wstępne studium zostało przede wszystkim napisane z wielką erudycją oraz że w niektórych swoich partiach przynosi ono wiele cennych stwierdzeń i ustaleń historycznoliterackich, ważnych dla naszej wiedzy o polskim piśmiennictwie romantycznym (choćby np. uwagi o postępowym nurcie romantycznego słowianofilstwa). Pomimo tych niewątpliwych zalet wstępu, który należy traktować jako pracę pod wielu względami pionierską — a więc zasługującą na specjalne uznanie — trzeba bezstronnie stwierdzić, że niektóre jego partie budzą zdecydowane zastrzeżenia oraz że posiada on wiele poważniejszych luk, co powoduje z kolei częściowe zamazanie przedstawionej w nim sylwetki Berwińskiego, a także wyraźne osłabienie pewnych wywodów autorki. Nie szukając daleko, zatrzymajmy się przede wszystkim przy dwóch takich poważniejszych nieporozumieniach interpretacyjnych, związanych z problemem „ateizmu" Berwińskiego oraz z problemem jego stosunku uczuciowego do historycznej przeszłości Rzeczypospolitej szlacheckiej.